Sejm-Wielki.pl [start] M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego Zaloguj się kontakt
   Imię Nazwisko: 

M Jan Walery Królikowski (ID: psb.13811.1)

Koligacja (szukanie pokrewieństwa) z: najkrótsza linia przodkowie
n.p. Mieszko I, Czesław Miłosz, Maria Skłodowska-Curie, Karol Wojtyła, Bronisław Komorowski, Marek Minakowski
Dalszy związek rodzinny z potomkami Sejmu Wielkiego (poza Genealogią potomków Sejmu Wlk.)
Uwaga! Tej osoby nie ma w Genealogii potomków Sejmu Wielkiego.
Dzięki uprzejmości autora zaglądasz teraz do Wielkiej Genealogii Minakowskiego (Wielcy.pl),
która jest od niej pięciokrotnie większa (pół miliona osób),
ale korzystanie z niej kosztuje 49 zł rocznie.
Zaloguj się
Autor za swoją pracę nie bierze ani grosza z budżetu państwa. Pomóż mu!

Waga koligacji PSB: 134 [wyłącz kolorowanie] [?]

zdjęcia z Album.Wielcy.pl:

dodaj nowe zdjęcie


bohater PSB i Wiki, człowiek teatru


Przodkowie: drzewo "16"drzewo "32"drzewo "64"

pradziadkowie ?    ?    ?    ?
&    &    &    &
?    ?    ?    ?
|    |    |    |
8 | 9    10 | 11    12 | 13    14 | 15
|    |    |    |
dziadkowie Zaloguj się
1750
   Zaloguj się
1750
   Zaloguj się
1750
   Zaloguj się
1760
|    |    |    |
4    5    6    7



 


|    |
rodzice Zaloguj się, bohater PSB
1781-1839
   Zaloguj się
1780-1839
|    |
2    3



|
Jan Walery Królikowski, bohater PSB, 1820-1886
ilustracja

Rodzice

ilustracja
  • Zaloguj się, bohater PSB
  • Urodzony w roku 1781 - w Galicji
  • zmarł dnia 17 IV 1839Warszawa , wiek: 58 lat.
  •  
  • Zaloguj się
  • Urodzona prawdopodobnie w roku 1780
  • zmarła po 17 IV 1839
  •  

    śluby i dzieci, wnuki, i do prawnuków

    ilustracja
  • żona (ślub: w roku 1843, Kraków, par. Mariacka (obecn. woj. małop.), ): Zaloguj się, człowiek teatru 1824-1907 , (Rodzice : Zaloguj się 1790 & Zaloguj się 1790) , dzieci:
    1. M Zaloguj się ma nekrolog w Kur. Warsz. 1855-1859
    2. Ĺť Zaloguj się 1855-1931
       & Zaloguj się 1847-1915 dzieci:
    3. M Zaloguj się 1857
       & Zaloguj się 1871-1937 dzieci:
    4. M Zaloguj się 1860
    5. Ĺť Zaloguj się 1861-1862
    6. M Zaloguj się 1863
  • Rodzeństwo, bratankowie lub siostrzeńcy/bratanice lub siostrzenice

    1. M Zaloguj się bohater PSB , człowiek teatru 1815-1872
      ■  & Zaloguj się bohater PSB , człowiek teatru 1815-1882 dzieci: | Ĺť Zaloguj się 1845-1910| M Zaloguj się 1848-1884| M Zaloguj się 1850-1896 |
      ■  & Zaloguj się człowiek teatru 1840-1867 dzieci: | Ĺť Zaloguj się 1850-1863 |
    2. M Zaloguj się bohater PSB i Wiki 1815-1891
      ■  & Zaloguj się 1828 dzieci: | Ĺť Zaloguj się 1854-1931 |
    3. Ĺť Zaloguj się 1817
    4. **Jan Walery **
    5. Ĺť Zaloguj się 1820
    6. Ĺť Zaloguj się 1820
    7. M Zaloguj się 1827
      ■  & Zaloguj się 1840-1931 dzieci: | Ĺť Zaloguj się 1860-1908| Ĺť Zaloguj się 1864 |
    8. Ĺť Zaloguj się 1831

    Stryjowie lub wujowie oraz ciotki, i kuzynki

    1. M Zaloguj się bohater PSB i Wiki , ma nekrolog w Kur. Warsz. 1781-1839
      ■  & Zaloguj się 1780-1839 dzieci: | M Zaloguj się 1815-1872| M Zaloguj się 1815-1891| Ĺť Zaloguj się 1817| M Jan Walery Królikowski 1820-1886| Ĺť Zaloguj się 1820| Ĺť Zaloguj się 1820| M Zaloguj się 1827| Ĺť Zaloguj się 1831 |
    2. Ĺť Zaloguj się 1780-1839
      ■  & Zaloguj się bohater PSB i Wiki , ma nekrolog w Kur. Warsz. 1781-1839 dzieci: | M Zaloguj się 1815-1872| M Zaloguj się 1815-1891| Ĺť Zaloguj się 1817| M Jan Walery Królikowski 1820-1886| Ĺť Zaloguj się 1820| Ĺť Zaloguj się 1820| M Zaloguj się 1827| Ĺť Zaloguj się 1831 |

    Najbliżsi sławni ludzie (wg kryterium PSB)

    W stopniach ° wyrażona liczba ogniw w łańcuchu, w którym każda następna osoba jest dzieckiem, rodzicem lub małżonkiem poprzedniej;
    wersja pełna (przy opłaconym abonamenice) pokazuje wykres powiązania; w wersji darmowej kliknięcie prowadzi do strony o danej osobie.

    1. KRÓLIKOWSKI Józef Franciszek (1781-1839) językoznawca, dziennikarz, literat
    2. KRÓLIKOWSKI Leon (1815- po 1891) działacz polityczny, emigrant
    3. KRÓLIKOWSKI Karol Józef (ok. 1818-1872) aktor, dyrektor teatru
    4. JANKOWSKI Stefan (1876-1941) agronom, działacz rolniczy
    5. KRÓLIKOWSKI Kazimierz Napoleon (1845-1896) aktor, reżyser
    6. KRÓLIKOWSKA Antonina (1815-1882) aktorka
    7. ŁOBOJKO Konstanty (1834-1904) aktor, dyrektor zespołów objazdowych, fotograf
    8. KRÓLIKOWSKA Eleonora Helena (1847-1918) aktorka
    9. JANKOWSKI Edmund (1849-1938) profesor ogrodnictwa
    10. SIKORSKI Józef (1813-1896) krytyk muzyczny, publicysta
    11. JANCZEWSKI Zdzisław (ok. 1841- przed 1875) powstaniec
    12. CHEŁCHOWSKA Karolina Rozalia (ok. 1812-1888) artystka dramatyczna
    13. SIKORSKA Jadwiga (1846-1927) pedagog
    14. GRUSZCZYŃSKA Maria (1837-1916) artystka operowa, śpiewaczka
    15. JANKOWSKI Czesław Borys (ur. 1862) malarz, ilustrator
    16. RYWACKA Ludwika (1817-1858) śpiewaczka operowa
    17. CHEŁCHOWSKI Tomasz Andrzej (1806-1861) dyrektor teatru
    18. SOŁTAN Andrzej Maria Antoni Stanisław (1897-1959) fizyk, profesor Politechniki Łódzkiej i Uniw. Warsz., twórca i dyrektor Instytutu Badań Jądrowych
    19. JANCZEWSKI Kazimierz (1794-1880) leśnik
    20. DZIEWANOWSKI Juliusz (zm. 1772) kasztelan elbląski i chełmiński

    Podstawa źródłowa

    • „Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965”, t. I, PWN Warszawa 1973:

      KRÓLIKOWSKI Jan Walery (4 IV 1820 Warszawa - 11 IX 1886 Warszawa), aktor, reżyser
      Niektóre opracowania podają dzień 11 IV 1820 jako datę jego urodzin; jest to być może data chrztu. Był synem Józefa K., autora „Prozodii polskiej”, i Karoliny z Jantów, bratem => Karola K., mężem => Cecylii K. Początkowo uczył się w Poznaniu, gdzie jego ojciec został nauczycielem gimnazjalnym. Od 1829 mieszkał z rodzicami w Warszawie. Tu chodził do szkoły woj. na Lesznie, ale w 1832 musiał przerwać naukę ukończywszy zaledwie cztery klasy. Pozostawiony samemu sobie (jego rodzice rozeszli się, ojciec wyjechał na wieś), zarabiał jako kopista w kancelariach adwokackich. W 1835 wstąpił do Szkoły Dram., gdzie był uczniem B. Kudlicza. Jesienią następnego roku zaangażował się do zespołu prowincjonalnego M. Majewskiej, która z kolei przyłączyła się ze swoimi aktorami do zespołu K. Nowińskiego. Jako aktor tego zespołu debiutował 4 XI 1836 w Lublinie w roli Karola („Wszystkowiedz"). Wiosną 1837 zaangażował się do zespołu T.A. Chełchowskiego i występował z nim w wielu miastach Królestwa, m.in. w Lublinie, Płocku i Kaliszu, w grudniu 1840 osiedlił się z nim w Krakowie. Odtąd występował w t. krak., najpierw pod dyr. Chełchowskiego, następnie H. Meciszewskiego (1843-45), na koniec J. Mączyńskiego. 20 V 1843 ożenił się w Krakowie z aktorką Cecylią Zocher. Latem wyjeżdżał z zespołem krak. na występy gościnne do Kalisza (1841-43) i Poznania (1842, 1844-45).
      17 II 1846 przybył do Warszawy i 6 V 1846 debiutował na scenie T. Rozmaitości jako Grandet („Córka skąpca"). Przychylnie przyjęty, został zaangażowany i odtąd już do końca życia występował na scenach t. warsz. (później WTR). W 1847-48 należał do Rady Repertuarowej. W 1848-52 wykładał w Szkole Dramatycznej. Ponadto udzielał prywatnych lekcji wymowy i gry aktorskiej (także w późniejszych latach). Do jego uczniów należeli m.in. Antonina Hoffmann i J. Kotarbiński. Ze Szkoły ustąpił obejmując funkcję reżysera, którą sprawował trzykrotnie: 1851-58, 1860-62 i 1872. (We wszystkich wypadkach ustępował z tego stanowiska na własną prośbę.) W 1848-58 przełożył kilka sztuk wystawionych w T. Rozmaitości. Na występy gościnne wyjeżdżał do Lwowa (1864, 1866, 1870, 1871), Krakowa (1864, 1870, 1879), Poznania (1872) i Lublina (1875). Często występował również w tym czasie jako recytator. Na scenie T. Wielkiego uroczyście obchodzono jego jubileusze: trzydziestolecia (27 VI 1866) i trzydziestopięciolecia pracy scen. (22 IV 1873). Wkrótce po drugim jubileuszu zachorował na płuca. W czerwcu wyjechał do Karlsbadu, występy wznowił dopiero w grudniu 1873. Otrzymał wówczas emeryturę, występował jednak nadal na podstawie umowy, która gwarantowała mu odpowiednią liczbę przedstawień. Stan zdrowia K. pogarszał się jednak nieustannie, oprócz płuc choroba atakowała także nerki i serce. Przedstawienia coraz częściej odwoływano i w maju 1879 dyrekcja odstąpiła od umowy. Musiała ją jednak odnowić pod naciskiem prasy. 14 XI 1879, po półrocznej przerwie, K. wrócił na scenę. W 1882 był na występach gościnnych we Lwowie. Jubileusz czterdziestopięciolecia pracy obchodził 29 XII 1883 na scenie T. Wielkiego. Ostatnią jego rolą był Walery („Barkarola").
      Był powszechnie zaliczany do najpracowitszych aktorów polskich. W gruncie rzeczy samouk, imponował kolegom oczytaniem, wiedzą zawodową, znajomością języków obcych. W Szkole Dram. sceptycznie oceniano jego możliwości: był niski, miał małe oczy, krótki wzrok, głos słaby i wedle własnego określenia „trochę piskliwy”. Nawet rysy wydawały się zbyt ostre. Mimo to w dość krótkim czasie został wybitnym aktorem. Wzmocnił głos, wyrobił sobie znakomitą dykcję, mimikę i gest. W Krakowie grywał już wiele pierwszoplanowych ról w bardzo różnorodnym repertuarze wybijając się w rolach amantów i „trzpiotów”, ale jednocześnie i „czarnych charakterów”. Występował w komediach A. Fredry (sześć ról), dramatach F. Schillera (trzy role), A. Dumas (sześć ról) i V. Hugo (sześć ról). Do szybkiego rozwoju jego rzemiosła aktorskiego przyczyniły się wskazówki dyr. T.A. Chełchowskiego, a później także T. Palczewskiej. Rozległe horyzonty i umiejętność analizy zawdzięczał w dużej mierze H. Meciszewskiemu. W późniejszych 1., jak sam twierdził, nauczył się jeszcze wiele od L. Halpertowej, choć nie ulega wątpliwości, że przyjechał do Warszawy jako aktor zupełnie uformowany. Od pierwszych występów uderzała nader przejrzysta kompozycja jego ról przy wyjątkowej precyzji scen, które uwydatniały główny zamysł. Ekspresywność takich fragmentów była przedmiotem szczególnej troski K., toteż z wielkim nakładem pomysłowości i pracy potrafił kształtować w nich jeden jedyny gest, jego zdaniem decydujący dla całości; „lgnął religijnie do szczegółów” wedle określenia H. Lewestama. M. Motty widział, jak w takich wypadkach nieznużenie pracował „ucząc się swych ról przed zwierciadłem”. W przeciwieństwie do aktorów warsz., pozostających jeszcze pod wpływem klasycyzmu, zadziwiał rozmaitością póz, gestów, intonacji, przejmowanych raczej z życia niż z podręczników. Jednocześnie wystrzegał się jaskrawości, czym także odróżniał się od miejscowej tradycji, szczególnie w melodramatach. Stąd obok podziwu wywołał w Warszawie zaskoczenie. „Gra artysty była świetna, oryginalna i nowa dla nas od początku do końca” - stwierdziła „Gazeta Warszawska” po jego pierwszym występie. „Stara szkoła - wyjaśnił później W. Rapacki - nie mogła pojąć, jak może aktor tak mało zużywać rąk i nóg, a tak wiele dokazać wymową i oczami”. Grał jeszcze wtedy dość długo komediowych amantów, największe wrażenie sprawiał jednak w melodramatach, w takich rolach, jak Jan Mauprat („Mauprat"), Narcyz Rameau („Narcyz Rameau"), później Hans („Hans Mathis"). Zdaniem Wł. Bogusławskiego najdoskonalsza była w tym repertuarze jego rola Rodina („Żyd wieczny tułacz"), postaci ujawniającej „myśl zatrutą u źródła, zwiniętą w sploty jadowitej gadziny”. Grał także nadal w sztukach A. Dumas i V. Hugo odnosząc wielki sukces w roli Króla („Burgrafowie”, 22 IX 1860). Gdy cenzura skreśliła z tej roli słowa cieszące się największym uznaniem, K. zastąpił je niemą grą, potrząsając kajdanami, co wywołało entuzjazm publiczności. W 1866 wystąpił jako Shylock („Kupiec wenecki"), a w 1871 w tyt. roli „Hamleta”. Zniechęcił się jednak chłodnym przyjęciem tych ról, zwłaszcza Hamleta, i więcej w utworach Szekspira nie występował. W dramatach F. Schillera grał w Warszawie trzy role, z których Franciszek Moor („Zbójcy") był uważany za jego najwyższe osiągnięcie aktorskie. K. grał go już w 1845 w Krakowie, a w Warszawie wrócił do niego po obejrzeniu kreacji B. Dawisona (1865). W 1866 wystąpił w V akcie z okazji swego jubileuszu, a od 15 X 1868 grał całość, w Warszawie i na gościnnych występach w innych miastach. Szczególne zachwyty wywoływał w tej roli V akt. „Opowiadanie sądu ostatecznego jest przerażające, jest w nim coś z Michała Anioła” - napisał S. Tarnowski, który sądził, że w tych scenach niebywała intensywność gry „nabawić może widzów gorączki” („Przegląd Polski” 1870). Wielokrotnie podkreślano, że w roli Franciszka świetna deklamacja „nadaje w ustach artysty polskiej mowie nadzwyczajny urok” (S. Tarnowski); „piękniej od niego nikt z pewnością nie mówi - stwierdził po obejrzeniu tej roli A. Zaleski - i w niczyich ustach język nasz piękniejszym się nie wydaje” („Czas” 1879 nr 99). W wielu recenzjach komentowano poszczególne fragmenty, jak np. wzniesienie palca zakrzywionego na kształt szponu, towarzyszące słowom „Ja nie chcę, żeby tam coś było”. Wł. Bogusławski nazwał ten gest arcydziełem „zdumiewającej głębokości”. Gorzej przyjęto Filipa II („Don Carlos”, 1874), natomiast entuzjastycznych ocen doczekał się również Miller („Intryga i miłość”, 1875). Ostatnią rolą K. z wielkiego repertuaru był Mefisto („Faust”, 1880). Jednocześnie K. występował w rolach zaliczanych do typu konwersacyjnego, we francuskich komediach z czasów II cesarstwa, w polskich sztukach J. Korzeniowskiego, J.I. Kraszewskiego, E. Lubowskiego, J. Narzymskiego, A. Świętochowskiego, w tych również ceniony z racji swej pomysłowej gry przechodzącej „od tonów głębokiej refleksji do ironicznych kontrastów, szeptów, napomknień i do-myślników ilustrowanych sarkastycznym uśmiechem” (J. Kotarbiński).
      Młodsi koledzy zaliczali jego grę do „romantyki wczorajszej” (J. Kotarbiński); uważali ją za „ostatni wyraz tej wspaniałej doby, która nazywa się w literaturze dobą romantyczną” (W. Rapacki). Także historycy t. dopatrują się rysów romantycznych w jego osobowości i jego grze. Niewątpliwie taki charakter miał jego stosunek do sztuki. K. twierdził, że aktor powinien dać postaci dram. „cząstkę samego siebie”, a wedle zgodnej opinii kolegów wręcz spalał się w swej grze. (Niektórzy sądzili, że niebywałe zaangażowanie emocjonalne, szczególnie w rolach dram., przyczyniło się do jego przedwczesnej śmierci.) Romantyczne było jego upodobanie do postaci demonicznych, budzących grozę, a także kult oryginalności (którą stawiał ponad prawdopodobieństwem) znajdujący wyraz w zasadzie „grać czarne przez podkreślenie białego”. Wynikiem tej zasady były interpretacje zaskakujące krytykę, np. w „Mazepie”, w roli Wojewody, „nieomal budzącego współczucie”. Wreszcie romantyczny rodowód miała wyjątkowa ekspresyjność jego gry. Do legendy teatr. przeszły jego „hipnotyczne” spojrzenia, pauzy trwające po kilka minut, ostre kontrasty, np. zdławionego szeptu, po którym następował nagły krzyk, słynne sceny nieme imponujące „bajeczną ruchliwością mimiki”. („Śledziliśmy przez lornetkę jej ciekawe przemiany i drgnienia” - wspomina Kotarbiński.) Należy jednak podkreślić, że przy całym zaangażowaniu osobistym grę K. cechowała wielka dyscyplina. Nikt nie zauważył improwizacji w jego sztuce. „Opracowanie roli było tak dokładne, nawet drobiazgowe, że nigdy K. nie zmieniał ani jednego gestu, pauzy, nie zboczył od raz wykreślonej linii gestu” (J. Kotarbiński).
      Dzięki swej pracowitości i wysokim wyobrażeniom o godności aktora „wpłynął niesłychanie na młodzież, podniósł i uszlachetnił smak artystyczny naszego pokolenia” - stwierdził J. Kotarbiński; w życiu prywatnym powściągliwy, „nie zginał się przed możnymi w epoce, gdy grasował serwilizm w stosunkach zakulisowych”. Jego pogrzeb stał się manifestacją, uczestniczyło w nim ok. 25 000 osób. W 1889 wzniesiono na jego grobie pomnik ufundowany ze składek społeczeństwa. Pod koniec życia napisał obszerne pamiętniki, które się jednak nie zachowały. Niektóre przeżycia zawarł w autobiograficznej noweli drukowanej w jednodniówce „Ziarno” Warszawa 1880. Znane są również jego artykuły o aktorstwie i aktorach, m.in. o B. Dawisonie („Kłosy”, 1865 nr 25).

      „Słownik biograficzny teatru polskiego” t. 1: teatr.41317.1
      „Słownik biograficzny teatru polskiego” t. 1: teatr.77917.4
      Epitafium na cm. Powązkowskim:
      Ś.P. JANOWI
      KRÓLIKOWSKIEMU
      ARTYŚCIE
      SCENY POLSKIEJ
      1820 - 1886
      ZIOMKOWIE.

      Polski Słownik Biograficzny t. 15 str. 368: psb.13811.1
      Polski Słownik Biograficzny t. 15 str. 371: psb.13812.9
      sw.415660 Akt małżeństwa: Warszawa Przemienienie Pańskie (obecn. m. Warszawa), 89/1879 [indeks na http://geneteka.genealodzy.pl/] http://szukajwarchiwach.pl/72/1216/0/-/12/str/1/7/10#tabSkany

    źródła:
    - ślub: Akt małżeństwa: Kraków WNMP (Mariacki) (obecn. woj. małop.), rok 1843, nr aktu 28 [indeks na http://geneteka.genealodzy.pl/] http://szukajwarchiwach.pl/29/328/0/2/133#tabSkany
    - pogrzeb: Urz. M. st.W-wy http://cmentarze.um.warszawa.pl/pomnik.aspx?pom_id=20866
    ...

    Page displayed by GeneWeb 6.05 Copyright © 1998-2007 INRIA - DOC

    *) przy datach „z grubsza” lub „ca” oznacza, że szukamy informacji o dacie, a w celu zapełnienia pustego miejsca wpisujemy datę orientacyjną z dokładnością do pokolenia (+/- 50 lat)

    Baza danych na stronach www.sejm-wielki.pl to drobny wycinek Wielkiej genealogii Minakowskiego, sięgającej średniowiecza, zawierającej ponad 870.000 osób nawzajem skoligaconych, w tym znaczną część sławnych Polaków wszystkich epok; więcej na ten temat na Wielcy.pl .
    Baza jest uzupełniana codziennie
    — bardzo proszę o nadysłanie uzupełnień na adres mj@minakowski.pl . Z góry dziękuję!


    Serwisowi Sejm-Wielki.pl patronuje Stowarzyszenie Potomków Sejmu Wielkiego, działające pod patronatem Marszałka Sejmu RP.

    Znani: literaci, malarze, muzycy, aktorzy, dziennikarze, odkrywcy, historycy, wojskowi, filozofowie, ludzie Kościoła, prawnicy, politycy: przedrozbiorowi, dziewiętnastowieczni, przedwojenni, powojenni, współcześni, parlamentarzyści II i III RP oraz PRL, uczeni (członkowie akademii nauk): nauk społecznych, nauk biologicznych, nauk ścisłych, nauk technicznych, nauk rolniczo-leśnych, nauk medycznych, nauk o ziemi

    Cytuj: Marek Jerzy Minakowski, Wielka genealogia Minakowskiego (Wielcy.pl), wydanie z 21.07.2019.
    © 2002-2018 Dr Minakowski Publikacje Elektroniczne — Regulamin, polityka prywatności i cookie
    IP: 54.242.193.41